پارادوکس قیمتها: ۳۰۹ سال ثبات و جهش دو ماهه:
آیا میدانستید در اقتصاد، پدیدهای به نام «چسبندگی قیمت» وجود دارد؟ قیمتها در دورههای طولانی آرامش ممکن است بهدلیل عرف یا کنترل دولتی ثابت بمانند، اما یک شوک مثل جنگ، نه فقط هزینهها را بالا میبرد، بلکه «انتظارات تورّمی» را فعال میکند. در ایران، جنگ تحمیلی باعث شد نقدینگی ۸ برابر شود و تورم از ۷٪ به ۴۰٪ برسد. اینجا هم شاید مردان آنجلس (اشاره به فرشتگان یا شخصیتهای خیالی) نماد بیخیالی تاریخی باشند که ناگهان با واقعیت تلخ مواجه میشوند. سؤال: آیا تورم در جنگ قابل پیشبینی است یا همیشه غافلگیر میکند؟
راهکار:
این متن بهخوبی پارادوکس بیتغییری قیمتها در طول ۳۰۹ سال و جهش ناگهانی آن در دو ماه جنگ را به تصویر میکشد. برای تکمیل بحث، میتوان به پدیده «تورّم ناشی از انتظارات» اشاره کرد: وقتی جنگ شروع میشود، حتی قبل از تغییر واقعی هزینهها، مردم و تولیدکنندگان انتظار کمبود را دارند و قیمتها را بالا میبرند. این پدیده در تاریخ اقتصادی ایران نمونههای زیادی دارد.