ارزش ریالی و ادعای دلاری؛ نقدی بر دوگانگی اقتصادی:
این بیتمثل اقتصادی یادآور یک پدیدهی خطرناک روانشناختی است: «سوگیری تأیید ارزش» جایی که افراد برای حفظ عزتنفس، ارزش واقعی داراییهای خود را با واحدهای غیرواقعی میسنجند. تحقیقات نشان داده در جوامع تورمی، مغز انسان بهطور ناخودآگاه محاسبات را به ارز باثباتتر تبدیل میکند – همین «ادعای دلاری» در حالی که «ارزش ریالی» دارد. این شکاف شناختی باعث تصمیمگیریهای مالی اشتباه و تشدید بحران میشود. آیا این دوگانگی را در رفتار روزمرهتان هم حس میکنید؟
راهکار:
این جمله به خوبی دوگانگی ارزشها در اقتصاد بحرانی را نشان میدهد. میتوان آن را به یک پارادوکس مشهور در اقتصاد تعمیم داد: قانون گرشام که میگوید پول بد، پول خوب را از بازار بیرون میکند. وقتی ارزش رسمی (ریال) پایینتر از ارزش واقعی (دلار) باشد، مردم بهجای ذخیرهسازی ریال، آن را خرج میکنند و دلار را نگه میدارند. این نگاه تلخ اما واقعی، ریشه در تورم مزمن و بیاعتمادی به سیاستهای پولی دارد.