لیاقت نداشتن؛ فاصله تلخ توقع و واقعیت:
اثر دانینگ-کروگر نشان میدهد هرچه فرد در حوزهای ضعیفتر باشد، برآوردش از لیاقت و توانایی خود بالاتر است؛ چون توانایی ارزیابی ضعفش را هم ندارد. در روانشناسی اجتماعی به این «توهم برتری» میگویند. مغز با سوگیری تأیید خود، شواهد نالایقی را فیلتر میکند تا عزت نفس محفوظ بماند. مرز بین اعتماد به نفس و توهم لیاقت کجاست؟
راهکار:
این جمله را میتوان با مفهوم «اصل واقعیت» فروید بازخوانی کرد: انسان میان میل نامحدود و محدودیتهای بیرونی گرفتار میشود. بهجای «لیاقت»، از «ظرفیت» حرف بزن؛ لیاقت یک قضاوت اخلاقی ثابت است، اما ظرفیت با تمرین، زمان و تغییر شرایط میتواند رشد کند.