قضاوت کردن دیگران؛ مرز باریک تمسخر و طنز:
پژوهشهای روانشناسی اجتماعی نشان میدهد تمسخر نوعی «مجازات اجتماعی کمهزینه» است؛ مغز هنگام تمسخر دوپامین ترشح میکند و احساس برتری موقت میسازد، اما همدلی را در بلندمدت کاهش میدهد. همچنین «خطای بنیادی اسناد» باعث میشود اشتباه دیگران را به شخصیتشان ربط دهیم، نه شرایط. در قرون وسطی، ریشخند عمومی مجازات رسمی بود و جمع، نقش قاضی را بازی میکرد.
راهکار:
تمسخر را میتوان نسخهٔ کمریسک قضاوت دانست؛ فرد بهجای صدور حکم جدی، آن را به شوخی تبدیل میکند تا از بار اخلاقی قضاوت فاصله بگیرد. از این زاویه، طنز فقط خنده نیست، یک مکانیزم اجتماعی برای تخلیهٔ قضاوت بدون پذیرفتن مسئولیت آن است.