حکایت موش فاضلاب و مگسها؛ تعریف از خود در جمع چاپلوسان:
در روانشناسی به این «اثر دانینگ-کراگر» میگویند: افراد کمتوان نقص خود را نمیبینند و تواناییهایشان را بیش از واقع ارزیابی میکنند. اما جذابتر اینجاست که تشویق دیگران، بهویژه مخاطبانی همسطح خودشان، این توهم را تقویت میکند؛ پژوهشها نشان داده تأیید گروهی همانقدر که اعتمادبهنفس را بالا میبرد، قضاوت را کور میکند. مگسها واقعاً به پاکیزگی موش باور دارند یا فقط برای همسفره بودن کف میزنند؟
راهکار:
این حکایت را میتوان نقدی بر تأیید جمعی خواند: وقتی مگسها کف میزنند، معلوم نیست به ادعای موش باور دارند یا به سهم خودشان از همان محیط. جذابتر این است که در این داستان، مگسها هم بهاندازه موش در کثیفی شریکاند؛ پس قصه فقط دربارهٔ خودشیفتگی نیست، بلکه دربارهٔ همدستی تماشاگران است.