تقدیر یا رابطه سمی؛ چرا نابودی را تقدیر میدانیم؟:
در روانشناسی به این کار «منطقیسازیِ پس از آسیب» میگویند؛ مغز برای فرار از دردِ پذیرشِ انتخاب اشتباه، رفتار مخرب را برچسب تقدیر میزند. جبرگرایی در روابط سمی نوعی بیحسی هیجانی است: تصادفی بودنِ درد تحملناپذیرتر از تقدیر معنادار است. چرخهی آشوب و آشتی هم با ترشح دوپامین، وابستگی میسازد؛ برای همین «تقدیر» بهترین پناهگاه ذهنی برای توجیه تکرار میشود.
راهکار:
این جمله را میشود مثل آینه دوسویه دید: اگر «نابود کردن» انتخاب است، پس «نابود نکردن» هم در همان لحظه انتخابپذیر است. تقدیر اغلب نامِ رامشدهی تکرار است؛ مغز با معنادار کردن درد، از مسئولیت انتخاب فرار میکند. درست در نقطهای که نامش را تقدیر میگذاریم، آزادی عمل پنهان شده است.