تاریخ را فاتحان مینویسند؛ سکوت شکستخوردگان:
در تاریخنگاری، «سکوت» خود یک منبع است: مطالعات پسااستعماری و تاریخ شفاهی نشان میدهند هر روایت رسمی با حذفها شکل میگیرد؛ در کتیبههای پیروزی، شکستها اغلب با واژههایی مثل «فتنه» بازنویسی میشوند. کدام صدا در روایتهای امروز بیشتر حذف میشود؟
راهکار:
این جمله را میتوان به یک قاعدهٔ تاریخنگاری تبدیل کرد: هر روایت رسمی را با پرسش «چه کسی حذف شده؟» خواند. تاریخ شفاهی، خاطرات مغلوبان و اسناد اداری اغلب لایههایی از حقیقت را آشکار میکنند که روایت فاتحان نادیده میگیرد.