تاریخ عبرت

قضاوت تاریخ درباره پشت‌کنندگان به وطن:

مورخان می‌گویند «قضاوت تاریخ» همیشه از جنس عدالت نیست؛ گاهی از جنس روایتِ قدرتمندان است. هرودوت را هم «پدر تاریخ» و هم «پدر دروغ» خوانده‌اند، چون بخشی از گزارش‌هایش را بدون سند و بر پایه افسانه‌ها نوشته بود. پس این‌که امروز کسی را خائن یا فراری می‌نامیم، ممکن است سال‌ها بعد در بازنویسی تاریخ کاملاً وارونه شود.

راهکار:

تاریخ فقط قاضی نیست؛ اسنادش را هم برای آیندگان نگه می‌دارد.