دو خط آزادی، یک کتاب تاوان: بهای سنگین آزادی بیان:
در اتحاد جماهیر شوروی، پخش یک شعر کوتاه (دو خط آزادی) میتوانست به ۱۰ سال اردوگاه کار اجباری (کتابی از مجازات) منجر شود. روانشناسان این پدیده را «واکنش وادادگی» (Reactance) مینامند: انسانها برای آزادی محدودشده بهایی نامتناسب میپردازند، چون تهدید اختیار، ارزش آزادی را تا حد توهمی بالا میبرد. حالا سوال تاو: آیا تاوان را ما میپردازیم یا خاطرهی آزادی، ما را اسیر نگه میدارد؟
راهکار:
شاید تاوانی که دادیم، «کتابی» از خاطرهسازی ذهن باشد نه حکم واقعی؛ اغلب ترس از دست رفتن آزادی، مجازات را در ذهنمان چندبرابر میکند.