شیطان حق داشت؟ تحلیل فلسفی ارزش انسان:
در روایت اصلی، ابلیس به خاطر «تکبر» سجده نکرد، نه به خاطر ارزیابی ارزش انسان. جالب اینجاست که در روانشناسی، پدیدهای به نام «سوگیری خودخدمتی» وجود دارد: وقتی مردم اشتباه میکنند، آن را به عوامل بیرونی نسبت میدهند. ابلیس هم تقصیر را گردن «خاکی بودن» انسان انداخت. سوال اینجاست: آیا ما هم گاهی برای توجیه سرکشیمان، ارزش دیگران را زیر سوال میبریم؟
راهکار:
این جمله به مفهوم «ارزش ذاتی انسان» در برابر «ارزش اکتسابی» اشاره دارد. اگر ایدهات این است که انسانها لیاقت پرستش ندارند، میتوانی به این فکر کنی که آیا پرستش یک «حق» است یا یک «آزمون»؟ در روایت قرآنی، ابلیس به خاطر تکبر سجده نکرد، نه به خاطر بیارزشی انسان. شاید نگاه عمیقتر به تفاوت «غرور» و «حق» جذاب باشد.