شاهد بودن خدا

اگر خدا شاهد است، پس قاضی کیست؟:

در فقه اسلامی، شاهد فقط ناظر است و قاضی حکم می‌دهد، اما در قرآن خداوند بارها «شهید» و «حکم» نامیده شده. جالب اینجاست که در روز قیامت، اعضای بدن انسان شهادت می‌دهند و خود خدا قضاوت می‌کند. این تضاد ظاهری، معمایی است که متکلمان قرن‌ها با آن کلنجار رفته‌اند. آیا می‌توان خدایی را تصور کرد که هم ناظر بی‌طرف باشد هم داور مطلق؟

راهکار:

این پرسش ریشه در جدایی مفهوم شاهد و قاضی در نظام حقوقی انسانی دارد، اما در الهیات ابراهیمی، خدا هم شاهد است هم قاضی. شاید پاسخ در آیه «وَهُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ مَا کُنْتُمْ» نهفته باشد: شاهد بودن در ذات اوست، قضاوت در حکمت او.