وقتی شادی از غم دیگران شعور را میکُشد:
در روانشناسی، «شادنفرود» (Schadenfreude) ریشه در مقایسه اجتماعی و حس برتری دارد. جالبتر اینکه اسکنهای مغزی نشان میدهند هنگام دیدن شکست رقبا، مرکز پاداش مغز فعال میشود – درست مثل خوردن شکلات! اما تحقیقات دانشگاه امآیتی ثابت کرده که همدلی اجباری میتواند این مدار را بازنویسی کند. سوال: آیا میتوانیم این واکنش خودکار را با آگاهی مهار کنیم؟
راهکار:
این جمله به زیبایی پارادوکس اخلاقی «لذت بردن از رنج دیگران» را به تصویر میکشد. شاید بتوان پرسید: آیا این حس در ذات انسان ریشه دارد یا محصول ناکامیهای خود ماست؟ در روانشناسی به این پدیده «شادنفرود» میگویند؛ تحقیقات نشان میدهد که این حس در لحظاتی که دیگران را در جایگاهی پایینتر از خود میبینیم، تشدید میشود. اما نکته جالب این است که مغز ما برای همدلی مدارهای مشخصی دارد – فعالسازی آنها میتواند این واکنش را خنثی کند.