عشق به ایران در یک بیت؛ چو ایران نباشد تن من مباد:
این جمله فقط یک شعار نیست؛ ریشهای باستانی دارد. در اوستا، سرزمین ایرانیان «اَیریَنَم وَئِجو» یعنی «خاستگاه آریاییها» نامیده شده؛ پس «ایران» از ابتدا یک مرز جغرافیایی نبود، بلکه قرارداد هویتی بود. شاهنامه نیز همان را بازمیگوید: «چو ایران نباشد تن من مباد». نکته شگفتانگیز اینجاست که مفهوم «میهن» در اروپا ساخته قرن هجدهم است، اما این بیت نشان میدهد «ایرانزمین» هزار سال پیشتر مفهومی هویتی داشته. آیا امروز هویت ایرانی به مرزهای سیاسی گره خورده یا به زبان و فرهنگ؟
راهکار:
این بیت را میتوان معکوس خواند: ایران فقط خاک نیست؛ روایتِ «ما»ست. وقتی «ما» از ذهنها برود، تنِ هر ایرانی بیصاحب میماند.