شعر پروانه وار

پروانه‌وار دور شمع چشمانت؛ بال زدم تمام شب:

پروانه‌ها و بیدها برخلاف باور عمومی، شیفته‌ی نور نیستند، بلکه دچار «جهت‌یابی عرضی» مختل می‌شوند. آن‌ها برای پیمایش مسافت‌های طولانی، زاویه‌ی ثابتی نسبت به منبع نوری دوردست مثل ماه حفظ می‌کنند. اما شعله‌ی نزدیک، این هندسه را به مارپیچ مرگ تبدیل می‌کند. سیستم عصبی‌شان فریب می‌خورد و ناخواسته نزدیک‌تر می‌شوند. درست مثل شمع چشمان معشوق که مقیاس فاصله را از کار می‌اندازد. آیا عشق واقعی هم یک خطای محاسباتی تکامل‌یافته است؟

راهکار:

جالب اینکه در زیست‌شناسی، پروانه‌ها و بیدها با مکانیسم «جهت‌یابی عرضی» نور ماه را ثابت نگه می‌دارند، اما نور شمع این سیستم را منحرف می‌کند و آن‌ها را بی‌اختیار به دام مارپیچ می‌اندازد. شاید این بال زدن شبانه، نه فداکاری که یک گیجی زیبای تکاملی باشد؛ عشقی که جهت‌یاب درونی را از کار می‌اندازد.