شعر میهنپرستانه: آبادی و آزادی، خانهاش ویران باد:
مطالعات عصبشناسی نشان میدهد ترشح اکسیتوسین که حس وفاداری به گروه را تقویت میکند، همزمان با افزایش تعصب به دیگران همراه است. جالبتر آنکه در تاریخ، شعار 'آبادی و آزادی' در انقلاب مشروطه دقیقاً علیه کسانی به کار رفت که وطن را ملک طلق خود میدانستند؛ نوعی پارادوکس که عشق به جمع را با نفرت از یک 'خودیِ فرضی' گره میزند.
راهکار:
عبارت تکاندهنده است، اما شاید بزرگترین تهدید برای 'آبادی و آزادی' نه از سوی دشمن آشکار، که از سمت بیتفاوتی خاموش و روزمرگی باشد. آنکه 'نمیخواهد' ممکن است نخواستنش از جنس ناآگاهی باشد، نه خیانت.