تأملی بر شعر «عاقبت خاک شود حسن جمال من و تو»:
در فیزیک، پدیده «افت و خیز کوانتومی» نشان میدهد که حتی در خلأ کامل، ذرات به صورت موقت پدیدار و ناپدید میشوند؛ یعنی خاک شدن نه یک پایان قطعی، که یک تغییر فاز پیوسته است. جالب اینجاست که بدن انسان هر ۷ سال یکبار تقریباً تمام اتمهایش را با محیط تعویض میکند، پس ما هم اکنون نیز مدام در حال «خاک شدن» و باززایی هستیم. آیا اگر هر لحظه در حال مرگ و تولد باشیم، باز هم باید غصه بخوریم؟
راهکار:
این بیت را میتوان از دریچهی علم نگاه کرد: طبق قانون دوم ترمودینامیک، آنتروپی همواره رو به افزایش است و همهچیز به سوی بینظمی میرود. اما همین بینظمی، زمینهساز پیدایش ساختارهای تازه است. شاید «خاک شدن» نه یک پایان، که مرحلهای از یک چرخهی بیپایان باشد.