شعر عاشقانه مسجد و فکر معشوق؛ کنایه به التماس دعا:
روانشناسی شناختی به این وضعیت میگوید «اثر بازگشت سرکوب فکر»؛ آزمایش وگنر نشان داد هرچه بیشتر تلاش کنیم به چیزی فکر نکنیم، همان تصویر با شدت بیشتری برمیگردد. در ادبیات عرفانی هم «خواطر» دقیقاً همین است: ذهن در خلوت نماز، ناگهان اسیر تصاویری میشود که در بیرون مهارشان کرده بود. تناقض این بیت از همین شکاف شناختی میآید.
راهکار:
این بیت تناقض «حضور جسم در مکان مقدس و غیاب ذهن در خیال معشوق» را برجسته میکند؛ جذابیتش در همان شکاف بین ادب ظاهری و آشوب درونی است.