ثابت شدن همهچیز به وقت خودش؛ راز زمانبندی زندگی:
در فیزیک، سیستمهای پیچیده پس از عبور از آستانه بحرانی ناگهان به حالت پایدار میرسند؛ به این پدیده «گذار فاز» میگویند. در روانشناسی، «قانون یرکس-دادسون» میگوید عملکرد فقط در سطح بهینهای از فشار شکوفا میشود؛ پس ثبات هم یک نقطه اوج دارد، نه یک مسیر خطی. جالب اینجاست که در تاریخ، امپراتوری روم تقریباً ۲۰۰ سال «صلح رومی» را تجربه کرد، اما فقط بعد از یک قرن جنگ داخلی و هرجومرج؛ گویی بینظمی لازمه نظم است.
راهکار:
ثابت شدن همیشه به معنای ایستایی نیست؛ در دانش سیستمها، پایداری اغلب یک تعادلِ پویاست که با تنظیمات ریز ادامه مییابد. میتوان این جمله را اینطور هم دید: آنچه «به وقتش» میرسد، در واقع از انباشت بینظمیهای قبلی یک الگوی منظم ساخته است.