رشد فردی با امکانات کم

هر جا هستی شکوفا شو؛ راز رشد فردی در شرایط سخت:

در گیاه‌شناسی، «ریشه‌دوانی تحت تنش» نشان می‌دهد کمبود منابع، گیاه را وادار به ترشح اسیدهای آلی از ریشه می‌کند تا فسفر غیرقابل‌جذب خاک را حل کند؛ یعنی سختی، مسیر شیمیایی تازه‌ای فعال می‌کند. در روان‌شناسی نیز شکوفایی وابسته به محیط ایده‌آل نیست؛ برخی مطالعات می‌گویند رضایت از وضع موجود هم‌بستگی ضعیفی با رشد مهارت دارد. آیا گل در شکاف سنگ، زیباتر نیست چون برای بقا جنگیده است؟

راهکار:

اگر محیط تغییر نمی‌کند، شاید شکوفایی به معنای تغییر شکل ریشه‌هاست؛ گاهی رشد واقعی در عمقِ نامرئی اتفاق می‌افتد و بعداً در موقعیتی تازه دیده می‌شود.