شور حسینی و انسانسازی در چاه روضه:
آیا میدانستید مطالعات عصبشناسی نشان میدهد سوگواری دستهجمعی، مانند روضههای محرم، سطح هورمون اُکسیتوسین را در خون افزایش میدهد؟ این هورمون که به «مولکول پیوند اجتماعی» معروف است، دقیقاً همان حس تعلق و همبستگی را ایجاد میکند که این بیت به آن اشاره دارد: «ما را چاه روضه آدم کرد». در واقع، مغز ما گریه بر مصیبت یک قهرمان جمعی را با تقویت روابط اجتماعی پاسخ میدهد، گویی این آیینها از ابتدا برای بقای هویت گروهی طراحی شدهاند. به نظر شما آیا میتوان این سازوکار را در سایر فرهنگهای دینی هم ردیابی کرد؟
راهکار:
این بیت در دل خود حقیقت عمیقی دارد: روضهخوانی نهتنها برای گریستن، بلکه برای بازسازی روان و هویت جمعی است. در هر مجلس روضه، تاریخ و اسطوره با عاطفه پیوند میخورند تا مخاطب احساس کند بدون آن تراژدی مقدس، چیزی از انسانیت در او کم بود. اگر به دنبال گسترش این دیدگاه هستید، پیشنهاد میشود نگاهی به کتاب «جامعهشناسی مناسک عاشورا» اثر دکتر حسن محدثی بیندازید که همین فرآیند را از نگاه علمی واکاوی کرده است.