گذشته سرگذشت ندارد؛ روایتِ تغییرپذیر خاطرات:
هر بار یادآوری یک خاطره، مغز آن را تثبیت مجدد میکند؛ یعنی خاطره مثل فایل آرشیوی بازخوانی نمیشود، بلکه بازنویسی میشود. پس «سرگذشت» گذشته هم در هر روایت کمی عوض میشود. کدام خاطرهات بعد از هر تعریف، شکل تازهای گرفته؟
راهکار:
این جمله را میتوان به این معنا خواند که گذشته روایت ثابت ندارد؛ هر بار که آن را تعریف میکنیم، ذهن جزئیات را با حال امروز بازچینی میکند. برای همین «سرگذشت» بیشتر نسخهای از گذشته است که امروز میسازیم، نه خودِ گذشته.