روانشناسی خواسته

پارادوکس لیاقت: چرا خواستن و داشتن هم‌جهت نیستند؟:

اثر «کمیابی» در روان‌شناسی می‌گوید مغز ما به محض اینکه چیزی دور از دسترس یا ممنوع شود، ارزش آن را چند برابر می‌کند، حتی اگر لیاقت واقعی‌مان را نداشته باشیم. این یعنی «خواستن» بیشتر یک واکنش عصبی به محرومیت است تا سنجش استحقاق. از طرفی، «ناهماهنگی شناختی» هم باعث می‌شود کسانی که لیاقت دارند، برای کاهش تنش ذهنی از خواستن دست بکشند. نتیجه: یک چرخه بی‌پایان از حسرت و بی‌میلی.

راهکار:

این تناقض را می‌توان جور دیگری دید: گاهی چیزی که فکر می‌کنیم لیاقتش را نداریم، در واقع با ارزش‌های عمیق‌ترمان هم‌راستا نیست و «نخواستن» ناخودآگاهمان از آن، نوعی محافظت است. به جای سنجش لیاقت، از خود بپرسیم اگر ترسی از نرسیدن نبود، واقعاً چه می‌خواستیم؟