رفتن رهبر

وداع امام خمینی از زبان سید مرتضی آوینی:

در روانشناسی «سوگ جمعی» پدیده‌ای است که پس از فقدان یک رهبر بزرگ، جامعه دچار شوک و انکار می‌شود. جالب اینجاست که در تاریخ، مرگ رهبران اغلب با بازتولید نمادین آنها در فرهنگ همراه شده؛ مثلاً گاندی پس از مرگ به اسطوره‌ای جهانی بدل شد. آیا ماندن بعد از امام هم نوعی بازتولید معنوی است؟

راهکار:

این جمله عمق شوک و ارادت را نشان می‌دهد. شاید بتوان به این فکر کرد که «ماندن بعد از او» یعنی ادامه راهش؛ نه فقط سوگ. اگر به دنبال درک بهتر این حس هستید، نگاهی به خطبه‌های بعد از پیامبران در تاریخ بیندازید.