رفتار آدم سمی

چرا بعد از حد و مرز گذاشتن می‌گن عوض شدی؟:

در روان‌شناسی به این پدیده «واکنش معکوس به تغییر نقش» می‌گویند؛ وقتی فرد از الگوی سلطه‌پذیری خارج می‌شود، اطرافیانِ سودجو دچار ناهماهنگی شناختی می‌شوند. مغز انسان برای حفظ تصویر خودش از واقعیت، به‌جای پذیرش سوءاستفاده، طرف مقابل را «عوض‌شده» خطاب می‌کند تا بار اخلاقی را جابه‌جا کند. جالب اینجاست که در نظریه بازی‌ها هم رفتار مشابهی دیده می‌شود: وقتی بازیکنی راهبرد همکاری اجباری را ترک می‌کند، دیگران ابتدا او را غیرمنصف می‌نامند، نه اینکه به سهم خودشان در بهره‌کشی اعتراف کنند.

راهکار:

از نگاه روان‌شناسی، این واکنش اطرافیان نشانه جابه‌جایی تعادل قدرت است؛ کسانی که از نسخه مطیع تو سود می‌بردند، حالا با برچسب «عوض شدی» تلاش می‌کنند تو را به چارچوب قبلی برگردانند.