ظاهر و باطن آدمها؛ از تظاهر مذهبی تا دورویی:
در روانشناسی اجتماعی، اروینگ گافمن رفتار آدمها را به «اجرای جلو صحنه» و «پشت صحنه» تقسیم میکند؛ مغز اما برای کاهش ناهماهنگی شناختی، کمکم نقابِ جلو صحنه را بهجای هویت واقعی ثبت میکند. نتیجه متناقض: هرچه بیشتر ظاهر بسازیم، خودمان هم باور میکنیم و فاصلهی ظاهر و باطن از چشم خودمان محو میشود.
راهکار:
این جمله را میشود جور دیگری دید: آدمها در فضای مجازی نه فقط ظاهر و باطن، بلکه دو نسخه از خودشان را مدیریت میکنند؛ یکی برای دیدهشدن، یکی برای وجدان. مرز وقتی خطرناک میشود که نسخهی دیدهشده آنقدر قوی شود که نسخهی وجدان را گروگان بگیرد.