نقد پز دلاری: وقتی ریال بیارزش میشود:
آیا میدانید در روانشناسی اقتصادی به این پدیده «اثر نمایشی پول خارجی» میگویند؟ مطالعات نشان داده وقتی تورم داخلی بالا میرود، افراد برای جبران کاهش منزلت مالی خود به نمایش ارزهای پایدار مثل دلار روی میآورند. این رفتار دقیقاً شبیه «نظریه میمونهای کاپوچین» است که وقتی یک خیار (پول کمارزش) جای انگور (ارز باارزش) را میگیرد، خشمگین میشوند و پرتابش میکنند. اینجا «پز دلاری» همان انگوری است که برای تثبیت جایگاه اجتماعی مصرف میشود. سؤال: آیا این نمایش واقعاً ارزش اجتماعی میسازد یا فقط توهم قدرت است؟
راهکار:
این جمله انگشت میگذارد روی یک رفتار روانی-اقتصادی: وقتی ارزش پول ملی میافتد، نمایش ارز خارجی تبدیل به نماد قدرت میشود. پیشنهاد میکنم این پدیده را با مفهوم «نظریه چشموهمچشمی پولی» مقایسه کنید؛ جایی که ارزش نمادین پول از ارزش واقعی آن پیشی میگیرد.