بچسب به غرورت؛ تأملی فلسفی بر مرگ و غرور:
براساس نظریهٔ «مدیریت وحشت» در روانشناسی، آگاهی از مرگ انسان را به سمت دفاع از جهانبینی و عزت نفس میکشاند. این جمله دقیقاً همین مکانیسم را با پیچشی نیهیلیستی نشان میدهد: «به غرورت بچسب» چون در نهایت هیچ چیز دیگری باقی نمیماند. جالب است که در روم باستان، فرماندهان پیروز در میان تشویقها، ندایی میشنیدند: «Memento Mori» (به یاد داشته باش که خواهی مرد). اما تفاوت اینجاست: آنها این یادآوری را برای فروتنی میخواستند، نه برای تقویت غرور. آیا این غرور، پناهگاهی در برابر نیستی است یا خودِ نیستی را تسریع میکند؟
راهکار:
این جمله را میتوان از زاویهای دیگر دید: شاید مرگ، غرور را بیمعنا میکند، اما تا زمانی که زندهای، غرور همان سپری است که نمیگذارد پیش از مرگ، روحات بمیرد. غرور در اینجا نه یک نقاب، که آخرین سنگر خودآگاهی در برابر فراموشی است.