پلاک سرباز گمنام

شرمندگی در برابر شکوه شهدای گمنام:

در روان‌شناسی به این شرم، «احساس گناه بازمانده» می‌گویند؛ مغز به‌جای ترس، شبکه‌ی شرم و قضاوت اخلاقی را فعال می‌کند. نخستین یادبود سرباز گمنام پس از جنگ جهانی اول تقریباً هم‌زمان در فرانسه و بریتانیا ساخته شد تا سوگ بی‌نام‌ها آیین پیدا کند؛ چون سوگ بدون جسم، اگر روایت نشود، تا نسل‌ها به شکل شرم باقی می‌ماند.

راهکار:

این شرم، ضعف نیست؛ نوعی ستایش وارونه است، چون فقط ارزش‌های عظیم می‌توانند ما را تا این اندازه کوچک کنند.