واکاوی شعار «تن فدای وطن» در بستر تاریخ پهلوی:
شعارهای فداکاری ملی در قرن نوزدهم اروپا اوج گرفت؛ «جانباختن برای وطن» از دل دولت-ملت مدرن بیرون آمد، نه صرفاً از سنت ایرانی. روانشناسی اجتماعی آن را «ایثار ازخودگذشته» مینامد: وقتی هویت ملی برجسته میشود، منافع فردی در برابر گروه کمرنگ میشود. در ایران، پیوند این مفهوم با خاندان پهلوی آن را از ژانر میهنپرستی صرف به ژانر سیاسی-تاریخی میبرد. مرز میان وطن بهمثابه مردم و وطن بهمثابه یک خاندان کجاست؟
راهکار:
برای درک بهتر این شعار، سوگندنامههای نظامی دوران هخامنشی و ساسانی را مرور کنید؛ آنجا «جانفشانی برای میهن» با مفاهیم شاه و دین پیوند خورده بود.