خستهتر از خستگی؛ آنکه خواب از چشمانش میگریزد:
در بیخوابی متناقض، مغز در وضعیت بیشبرانگیختگی قفل میکند: همزمان با ترشح کورتیزول و امواج بتا (امواج بیداری)، سیستم خستگی عمیقاً فعال است. پژوهشها نشان میدهند حتی در خوابِ افراد بیخواب، مغز امواج بیداری تولید میکند؛ گویی هوشیاری مخفیانه بیدار مانده. این یعنی «خسته اما بیدار» یک خطای مغزی نیست، یک سازوکار تطبیقی مختلشده است. چرا مغز ما در اوج خستگی، خواب را پس میزند؟
راهکار:
این پارادوکس ریشهای فیزیولوژیک دارد: در بیخوابی، مغز وارد حالت بیشبرانگیختگی میشود و هورمون کورتیزول ترشح میکند، درست زمانی که باید آرام بگیرد. یکی از مؤثرترین روشهای بالینی برای شکستن این چرخه، «زمان نگرانی» است: ۱۵ دقیقه در طول روز تمام نگرانیها را بنویسید تا ذهن شب هنگام از آنها خالی شود.