راز خلقت و کهکشانها: نگاهی به شعر عرفانی حضرت علی:
در عرفان اسلامی، مفهومی به نام «انسان کامل» وجود دارد که تجلیگاه تمام اسرار الهی است. ابنعربی آن را «کون جامع» مینامد؛ یعنی موجودی که تمام حقایق کیهانی به صورت فشرده در او نهفته است. این ایده شباهت شگفتانگیزی با «اصل هولوگرافیک» در فیزیک دارد که میگوید کل اطلاعات یک جهان میتواند بر روی مرزهای یک فضای کوچکتر ذخیره شود. آیا عرفا، ناخودآگاه، ساختار هولوگرافیک هستی را قرنها پیش کشف کرده بودند؟
راهکار:
این بیت را میتوان با نظریهٔ ریسمان در فیزیک مدرن مقایسه کرد: جایی که همهٔ کهکشانها و ابعاد هستی، تنها ارتعاشاتی از یک بنیاد یگانهاند. اگر اهل مطالعهای، شباهت «نخ وصله» در این شعر را با «ریسمانهای کیهانی» بررسی کن؛ ترکیب عرفان و کوانتوم ذهنت را منفجر میکند!