ویرانی وطن

معنی شعر «خاک بهم ریخته یک روز وطن بود»:

در روانشناسی محیطی، «دلبستگی به مکان» یکی از قوی‌ترین انگیزه‌های بشر است؛ پژوهش‌ها نشان داده‌اند حتی در تخلیه‌ی اجباری، مردم به خطرناک‌ترین مناطق بازمی‌گردند تا «خاکِ خود» را رها نکنند. اما پارادوکس تاریخ: سومر و بابل از دلِ خاک‌های بهم‌ریخته برخاستند و هویتی نو ساختند. آیا ویرانیِ امروز، خودش می‌تواند آغازِ وطنِ فردا باشد؟

راهکار:

این بیت آیینه‌ای است: هر نسلی «خواجه»ی خودش است و هر شهروند، نویسنده‌ی فردایِ این جمله. بازنویسیِ امروزِ آن یعنی: «خاکِ بهم‌ریخته را دوباره وطن کردن.»