واکنش بدبختی: پرنده شوی یا خزنده؟:
در روانشناسی، این وضعیت یادگرفتگی درماندگی (learned helplessness) نام دارد: وقتی مغز باور میکند هر تلاشی بیفایده است، حتی اگر راه فرار وجود داشته باشد. آزمایش سلیگمن با سگها نشان داد پس از شوکهای غیرقابل کنترل، آنها حتی درِ باز را هم نادیده میگیرند. نکتهی عجیب: ضریب هوشی پرندگان و خزندگان در تستهای بقا گاهی از انسان بالاتر است – شاید واقعاً بدبختی یعنی انتخاب نکردن هیچکدام.
راهکار:
این جمله بهطرز هوشمندانهای دوگانگی «جنگ یا گریز» (fight-or-flight) را در بستری از ناامیدی نشان میدهد. اما گزینهی سوم هم وجود دارد: «انجماد» (freeze) – همان بیحرکتی مطلق که گاهی تنها راه بقا در برابر تهدید بیراه است. پژوهشهای عصبشناسی نشان میدهد واکنش انجماد در انسانها با فعال شدن مدارهای پریاکوئداکتال خاکستری (PAG) رخ میدهد. شاید بدبختی واقعی نه در نبود راه فرار، که در فراموشی گزینهی صبر است.