پروانه مونارک و آغاز تمام بدبختیها؛ اثر پروانهای:
پروانهی مونارک یکی از شگفتانگیزترین مهاجرتها را دارد: هر نسل فقط یکچهارم مسیر را میرود و نسل چهارم از کانادا خودش را به مکزیک میرساند، بدون اینکه راهنما یا نقشهای داشته باشد. حالا تصور کن همین موجود کوچک، در نظریهی آشوب هم نمادِ «اثر پروانهای» است: یک بالزدنِ جزئی میتواند زنجیرهای از رویدادها را به راه بیندازد که به طوفان یا بدبختی ختم شود. سؤال این نیست که پروانه مقصر است؛ سؤال این است: کدام بالزدنِ بهظاهر بیضرر، زندگی تو را تغییر داد؟
راهکار:
این جمله به «اثر پروانهای» اشاره دارد؛ اما در نظریه آشوب، پروانه علت طوفان نیست، بلکه نماد حساسیت به شرایط اولیه است. پس بدبختیها از خود پروانه شروع نشده؛ از نقطهای شروع شده که کوچکترین تغییر، مسیر را عوض کرد.