از چشم افتادن و سزاوارش بودن؛ یک تیکه کوتاه:
در روانشناسی اجتماعی، تماشای سقوط کسی که زمانی محبوب بوده، ناحیه جسم مخطط مغز را فعال میکند؛ یعنی همان جایی که با دریافت پاداش روشن میشود. این همان لذت شادنفرود است و وقتی با توجیه «سزاوار بود» همراه میشود، احساس عدالتورزی را تقویت میکند. اما جالب اینجاست که از چشم افتادن در ادبیات فارسی اغلب با «از دل نرفتن» همزمان است؛ یعنی تنبیه اجتماعی، لزوماً پایان عاطفی نیست.
راهکار:
این جنس سرزنش، بیشتر از آنکه طرف مقابل را بیدار کند، لذت درونِ گوینده را فاش میکند؛ چون «از چشم افتادن» همیشه با یک «از دل نرفتن» همراه است.