نقد جامعه مذهبی

اگر حیا نباشد؛ چادر و تسبیح هم بی‌معناست:

در روان‌شناسی اجتماعی، پدیده‌ای به نام «مجوزدهی اخلاقی» هست: افراد با نمایش نشانه‌های بیرونی دینداری، ناخودآگاه به خود مجوز انحراف از اصول اخلاقی می‌دهند. مطالعات نشان می‌دهد که حجاب ظاهری بدون حیا، فقط یک برچسب گروهی است نه بازتاب تقوا. در تصوف اسلامی هم، «حجاب اکبر» گاهی همین نمادهای توخالی‌ست. حالا سوال: ما در جامعۀ امروز، چند درصد حیا را زندگی می‌کنیم و چند درصد آن را به نمایش می‌گذاریم؟

راهکار:

حیا مثل عطر است؛ اگر باشد، از رفتار تراوش می‌کند، نه فقط از لباس. شاید به‌جای تمرکز بر نمادها، از خود بپرسیم: آخرین باری که از درون شرمنده شدیم کی بود؟