نه وفا و نه جفا

نه وفا و نه جفا؛ شرح عشق حقیقی در شعر مولانا:

عشق در مغز دقیقاً مثل اعتیاد به کوکائین عمل می‌کند: دوپامین در ناحیه تگمنتوم شکمی ترشح می‌شود و بی‌صبری ناشی از افت ناگهانی آن است. مولانا می‌گوید «نه وفا و نه جفا» چون در اوج خلسه عرفانی، قشر پیش‌پیشانی (مرکز قضاوت اخلاقی) موقتاً خاموش می‌شود و دوگانگی از بین می‌رود. این همان فناست.

راهکار:

در فیزیک کوانتوم، ذره تا زمانی که مشاهده نشود در برهم‌نهی حالات است. عشق حقیقی مولانا هم چنین وضعیتی دارد: وفا و جفا همزمان وجود دارند تا لحظه‌ای که «ناظر» (منِ عاشق) محو شود. این شعر از دوگانگی فراتر می‌رود؛ جایی که حتی صبر و بی‌صبری معنا نمی‌یابد. می‌توانی آن را همچون حالت «اینجا و آنجا»ی فوتون پیش از مشاهده درک کنی.