احمد شاملو: روزگار بیشرفی و ندرت شرف:
آیا میدانستید نظریهپردازان علوم اجتماعی، جوامع را به دو دسته «شرفمحور» و «قانونمحور» تقسیم میکنند؟ در جوامع شرفمحور، اعتماد بین فردی و وفاداری به گروه، پایههای اصلیاند. اما با گسترش شهرنشینی و نهادهای انتزاعی، شرف جای خود را به قراردادهای قانونی میدهد. شاملو بهدرستی این بحران گذار را درک کرده بود: وقتی شرف کمیاب میشود، حیرتآور است که هنوز کسی به آن پناه میبرد. سؤال به جامعه: آیا امروز شرف را در کدام حوزهها هنوز زنده میبینید؟
راهکار:
برای پستهای احساسی یا انتقادی، میتوان این جمله را با اشاره به مفهوم «فروپاشی ارزشهای جمعی» در جوامع مدرن گسترش داد؛ مثلاً بگویید: «این روزها شرف نه فقط نادر، که گاهی خندهدار به نظر میرسد.»