نبودن در صبح روشن

شب سیاه، صبح روشن و نبودن ما:

پارادوکسِ «صبح بعد از شب» این است که طلوع، امری جهانی است اما تجربه‌اش کاملاً محلی؛ در قطب، پس از ماه‌ها تاریکی، خورشید آن‌قدر آرام می‌آید که مغز مرز شب و روز را گم می‌کند. در سوگ، همین اتفاق می‌افتد: جهان روشن می‌شود، اما نقشهٔ عصبیِ ما هنوز جای خالی را به‌عنوان مرکز مختصات نگه داشته. آیا صبح بدون شاهد، هنوز صبح است؟

راهکار:

وقتی می‌گویی «شاید ما در آن صبح نبودیم»، صبح را از یک لحظهٔ تقویمی به یک مکان مشترک تبدیل می‌کنی. شاید صبحِ هر کس جداگانه طلوع کند و نبودنِ جمعی، پایان نور نیست؛ فقط پایان هم‌زمانی است. همان شب سیاه می‌تواند چشم را به طیفی عادت بدهد که در روزهای روشن دیده نمی‌شد.