هلو باشی یا پیاز، خیانت در راه است؟:
این ضربالمثل درخشان، در حقیقت به «نظریهٔ انتساب خصمانه» اشاره دارد: وقتی ذهن ما به خاطر یک تجربهٔ منفی (مثلاً خیانت با پیاز) آماده میشود، هر رفتار بیخطری را هم تهدید تعبیر میکند. جالب است که در آزمایشهای روانشناسی، افرادی که یک بار خیانت دیدهاند، حتی در موقعیتهای خنثی هم ۶۰٪ بیشتر احتمال میدهند طرف مقابل قصد فریب دارد. بهقولی، هلو بودن خطرناک نیست؛ خطرناک این است که یاد بگیری هر پیازی را خائن ببینی.
راهکار:
این ضربالمثل تلخ، ریشه در سوگیری تأییدی دارد: مغز ما تجربههای منفی را قویتر ثبت میکند تا از خطرات بعدی جلوگیری کند. ولی واقعیت این است که آمار خیانت لزوماً بالا نیست، فقط خاطرهاش ماندگارتر است. دفعه بعد که کسی بهت لطف کرد، به جای ترس، به این فکر کن که احتمال وفاداری خیلی بیشتر از خیانت است.