دروغ به خود و ترس از مجازات خدا:
خودفریبی یک مکانیزم دفاعی است؛ مغز برای حفظ انسجام «خود» خاطرات را بازنویسی می‌کند. آزمایش‌ها نشان می‌دهد وقتی دروغ به خود باور شود، آمیگدال کم‌واکنش می‌شود و وجدان مثل عضله‌ای بی‌تمرین تحلیل می‌رود. در متون دینی هم «نفس اماره» همین خودفریبی را مجازات درونی می‌داند، نه لزوماً آتش بیرونی.
راهکار:
مجازات را از «اون دنیا» به «همین حالا» بیاور: خودفریبی مثل چک بی‌محل است؛ اعتماد به خود را خرج می‌کند و حس گسست می‌سازد. ترمیم با یک اعتراف کوچک شروع می‌شود؛ نه برای خدا، برای هم‌راهی دوباره با خودت.