مشتی برو لقمهٔ خودت را گاز بزن! (کنایهای تند دربارهٔ غیبت):
مغز ما هنگام غیبت کردن دوپامین ترشح میکند—همان مادهٔ لذت—و این کار در طول تکامل به بقای گروههای انسانی با ایجاد انسجام از طریق دفع متخلفان کمک کرده است. اما پژوهشهای دانشگاه واشنگتن نشان میدهد مغز شنونده، بیاختیار صفات منفی گفتهشده را به خود گوینده نسبت میدهد: یعنی هر بار پشت سر کسی حرف میزنید، ناخودآگاه برچسب همان ویژگیها را به پیشانی خودتان میچسبانید. جالب اینجاست که در جوامع امروزی، غیبتِ صرفاً منفی (نه تبادل اطلاعات محافظتی) بیشتر مانند یک قرض اجتماعی عمل میکند—نزدیکی لحظهای میسازد، اما اعتماد بلندمدت را نابود میکند.
راهکار:
از نگاه روانشناسی اجتماعی، افرادی که زیاد پشت سر دیگران حرف میزنند، معمولاً درگیر «فرافکنی ناآگاهانه» هستند؛ یعنی با انگشت گذاشتن روی عیبهای دیگران، حواس خودشان را از کمبودهای شخصی پرت میکنند. جالب اینجاست که شنوندهٔ غیبت هم در چشم دیگران بیاعتبار میشود. اگر دفعهٔ بعد کسی پیش شما شروع به «ساز زدن» کرد، میتوانید با یک سؤال ساده مثل «خودت در آن موقعیت چه میکردی؟» ورق را برگردانید و طرف را به تأمل وادارید.