لبخند در لحظه مرگ

زندگی کن و خطا کن تا آخرش لبخند بزنی:

لبخند در آخرین لحظه: سپردن جان با آرامش:

تحقیقات عصب‌شناسی نشان داده‌اند که لبخند واقعی (Duchenne smile) حتی در لحظات پایانی عمر، فعالیت دو مسیر مغزی مجزا را هماهنگ می‌کند: یکی برای کنترل عضلات صورت و دیگری برای پردازش هیجانی مثبت. این یعنی «سپردن جان با لبخند» فقط یک استعاره نیست؛ مغز می‌تواند در آستانهٔ خاموشی، هنوز شادی را تجربه کند. سقراط نیز پیش از نوشیدن شوکران، با آرامش لبخند زد و گفت: «من از شما جدا می‌شوم که زندگی کنم.» آیا این توانایی ذاتی همهٔ انسان‌هاست یا اکتسابی؟

راهکار:

این جمله تداعی‌کنندهٔ مفهوم «مرگ‌آگاهی» در فلسفهٔ رواقی است: اینکه انسان با پذیرش پایان، زیبایی را در لحظهٔ وداع می‌یابد. اگر به دنبال گسترش این حس هستی، آن را با مفهوم «آخرین لبخند» در آثار سهراب سپهری یا مولانا پیوند بزن.