وطن فروشی و بهایی که دیگران پرداختند:
آیا میدانستید که در روانشناسی اجتماعی، پدیدهای به نام «ناهماهنگی شناختی» باعث میشود فروشندگان وطن (یا هر ارزشی) باور کنند که کارشان درست بوده؟ مغز انسان برای کاهش استرس ناشی از خیانت، واقعیت را تحریف میکند. نتیجه: فروشنده در آرامش میخوابد، خریدار (مردم) در عذاب بیدار میماند. اینجا دقیقاً همان شکاف بین «عمل» و «بهای عمل» را میبینیم. چرا تاریخ همیشه فروشندگان را فراموش میکند اما پرداختکنندگان را ثبت؟
راهکار:
این بیت به یک پارادوکس تاریخی اشاره دارد: فروشندهها معمولاً در سایهاند، اما پرداختکنندگان همیشه در خط مقدم. شاید بتوان این جمله را به هر قرارداد نابرابر اجتماعی تعمیم داد: کسی که تصمیم میگیرد، هزینه را نمیپردازد.