تیکه اشانتیون؛ وقتی ارزش آدم از قیمت بالاتر است:
در اقتصاد رفتاری، «اثر قیمت صفر» میگوید مغز برای گزینه مجانی ارزش هیجانی نامتناسبی قائل میشود. در آزمایش دن آریلی، مردم شکلات هرشی مجانی را به لیندت ۱۵ سنتی ترجیح دادند، چون رقم صفر فقط صرفهجویی نیست؛ یک تحریک عاطفی مستقل است. از منظر انسانشناسی، هدیه هم ابزار ایجاد تعهد متقابل است؛ یعنی اشانتیون میتواند گرانترین قیمت پنهان را داشته باشد. آیا اشانتیون بیارزش است یا از دایره قیمتگذاری خارج شده؟
راهکار:
اینجا یک پارادوکس ظریف است: در اقتصاد رفتاری، چیزهای رایگان معمولاً بیارزش دیده نمیشوند، بلکه «اثر قیمت صفر» باعث میشود مغز آنها را با هیجان بیشتری انتخاب کند. پس شاید «اشانتیون» نه نشانه بیقیمتی، بلکه نشانه خارج بودن از منطق قیمتگذاری باشد؛ چیزی که برای مبادله ساخته نشده، بلکه برای لذت انتخاب شده است.