قیمت دلار ۲۳۰ تومان و طلا ۲۳ میلیون؛ چرا ایران دیگر ایران نیست؟:
در اقتصاد پدیدهای به نام «توهم پولی» داریم: مغز ما عددهای کوچک را با رفاه بیشتر اشتباه میگیرد، در حالی که وقتی دلار ۲۳۰ تومان بود، درآمد اسمی هم چند برابر کمتر بود و نسبت قیمت به درآمد معیار دقیقتری است. روانشناسان هم میگویند «مرور خاطرهوار» گذشته را منسجمتر و امنتر از واقعیت نشان میدهد؛ مغز برای تابآوردن حالِ پراسترس، میانگین شیرین خاطرات را با لحظهی اکنون مقایسه میکند، نه دادههای واقعی.
راهکار:
این دلتنگی در واقع دلتنگی برای «ثبات» و «قدرت خرید» است، نه صرفاً عددهای کوچک. در دهههای گذشته قیمتها پایینتر بود اما درآمد اسمی هم بسیار کمتر بود؛ معیار واقعی رفاه، نسبت قیمت به درآمد است نه عدد روی اسکناس. شاید تصویری که از ایرانِ قدیم داریم، بیشتر از دادههای اقتصادی، از جنس خاطره و امنیت روانی است.