خودویرانگری؛ چرا زیر میزی را که با ذوق چیدهایم میزنیم؟:
در روانشناسی به این الگو «خودناتوانسازی» میگویند؛ مغز با خراب کردن دستاورد خودش، شکست را به شرایط بیرونی نسبت میدهد تا عزت نفس محافظت شود. این رفتار در افراد کمالگرا و کسانی که از قضاوت میترسند بیشتر دیده میشود. جالب اینجاست که چیدن میز اغلب لذتی عمیقتر از نشستن پای آن دارد؛ چون ساختن، توهم کنترل کامل میدهد و ویران کردن، بازپسگیری همان کنترل است.
راهکار:
این رفتار را میشود از زاویهی «بازپسگیری کنترل» دید؛ آدمی که خودش میز را چیده، برای فرار از پیشبینیِ دیگران یا ترس از ادامه، ناگهان همهچیز را به هم میریزد. لحظهی ویرانی، تنها جایی است که احساس میکند دوباره صاحب اختیار مطلق است. اگر این انرژی بهجای تخریب صرفِ ساخته، صرف بازچینی آگاهانه شود، همان قدرت دستنخورده باقی میماند، فقط جهت تغییر میکند.