خمار عشق ازلی؛ تفسیر بیت معروف حافظ:
پژوهش‌های تصویربرداری عصبی نشان می‌دهد عشق رمانتیک اولیه همان مدار پاداشی مغز را فعال می‌کند که کوکائین و نیکوتین فعال می‌کنند؛ برای همین ترک عشق علائم فیزیکی خماری واقعی دارد. در عرفان اسلامی، مفهوم «الست» می‌گوید پیش از خلقت، پیمانی ازلی میان روح و محبوب بسته شده است؛ پس این حس «پیش از بودنم» ریشه در کهن‌الگوی حافظه جمعی دارد. حالا شما بگویید: خمار عشق واقعی‌تر است یا خمار شیمیایی؟
راهکار:
این بیت را می‌توان از چشم‌انداز روان‌شناسی تحلیلی یونگ بازخوانی کرد: معشوقی که «پیش از من» در دل نشسته، اغلب فرافکنی کهن‌الگوی آنیما/آنیموس است؛ یعنی عشق عمیق در واقع دیدار دوباره با بخش ناخودآگاه خود ماست، نه صرفاً یک فرد بیرونی.