خطر خدا کردن آدم‌ها؛ از بت‌سازی تا عذاب:
در روم باستان، هنگام تریومف، برده‌ای پشت سردار پیروز زمزمه می‌کرد: «به یاد داشته باش که انسان هستی.» این آیین سپری در برابر نمسیس بود. روانشناسی مدرن هم می‌گوید ایده‌آل‌سازی شدید با چرخهٔ ایده‌آل‌سازی‌ـ‌تحقیر پایان می‌یابد. هر بار کسی را فراتر از انسان می‌بینی، خطای کوچکش به «عذاب نازل‌شده» تفسیر می‌شود. آیا این عذاب از اوست یا از مقامی که ساخته‌ایم؟
راهکار:
وقتی کسی را تا مقام خدایی بالا می‌بری، معیارت از «انسان» به «مطلق» تغییر می‌کند؛ همان لحظه هر لغزش کوچک او شبیه خیانت به یک خدا می‌شود. عذاب از آن بالا آمدن نمی‌آید، از انتظار غیرانسانی می‌آید. عشق سالم، طرف مقابل را با تمام محدودیت‌های انسانی‌اش می‌بیند، نه به‌عنوان نجات‌دهنده.