هر که تیراندازی آموخت، استادش را نشانه گرفت: تراژدی خیانت شاگرد:
در زیستشناسی تکاملی به این «پارادوکس مربی» میگویند: تولهشیر نر برای رهبری گله، باید یال پدر را به دندان بگیرد. در روانشناسی اجتماعی هم «اثر منتور معکوس» ثابت کرده شاگرد پس از تسلط، برای اثبات شایستگی، معلم را تضعیف میکند. حتی در فلسفه، رولان بارت مرگ مؤلف را شرط تولد خواننده میداند. گویی هر انتقال دانایی، خودبهخود خیانت را در دل میپروراند. آخرین باری که آموختهتان را علیه آموزگارتان به کار بردید کی بود؟
راهکار:
این جمله بازتابی از پدیدهی روانشناختی «گسست از مرشد» است. شاگرد پس از کسب مهارت، برای تثبیت هویت مستقل خود، اغلب ناخودآگاه به ستیز با استاد میپردازد. در اسطورهها هم پسر برای پادشاهی، پدر را نشانه میگیرد. این گذار گرچه تلخ است، مرحلهای طبیعی در چرخهی استادی و شاگردی محسوب میشود.